علائم سرطان ریه و حنجره

علائم سرطان ریه و حنجره

از عوامل تا راه های درمان سرطان ریه

سرطان ریه به عنوان یکی از کشنده ترین نوع سرطان ها در جهان سالانه شمار زیادی از زنان و مردان را به کام مرگ می کشد. سرطان ریه بعد از سرطان پستان دومین عامل مرگ و میر زنان در جهان است .

سرطان ریه چیست؟

سرطان ریه نوعی بیماری است که مشخصه آن رشد کنترل نشده سلول در بافت های ریه است. گفتنی است که اگر این بیماری درمان نشود، رشد سلولی می تواند در یک فرایند به نام متاستاز به بیرون از ریه گسترش پیدا کند و به بافت های اطراف یا سایر اعضای بدن برسد. انواع اصلی سرطان ریه سرطان های ریه سلول کوچک (SCLC)، که سرطان سلولی جو شکل نیز نامیده می شود، و سرطان ریه سلول غیر کوچک (NSCLC) هستند. شایع ترین علائم عبارتند از سرفه (همراه با خلط خونی)، کاهش وزن و تنگی نفس.

علت ابتلا به سرطان ریه

دلیل 90 درصد از سرطان های ریه قرار گرفتن در معرض دود دخانیات برای یک مدت طولانی است . درصد ابتلا به سرطان ریه در افرادی که سیگار نمی کشند 15٪ است.

آلاینده های موجود در هوای محیط زیست و محل کار:موادی چون آزبست (پنبه نسوز)، گاز رادون (گازی بی رنگ و بی بو که از تجزیه طبیعی اورانیم در آب، خاک و مصالح ساختمانی قدیمی تولید می شود)، اورانیوم و نیکل عامل مستعد کننده و پیشتاز در ابتلاء به سرطان ریه هستند.

استنشاق دود سیگار در محیط برای افراد غیر سیگاری

عوامل ژنتیکی:وجود سابقه سرطان ریه بین اعضای نزدیک خانواده احتمال ابتلا به این سرطان را افزایش می دهد.

عوامل ایمنولوژیک (ایمنی) : نارسایی مکانیسم ایمنی طبیعی بدن عاملی مستعد کننده در ایجاد سرطان ریه شناخته شده است.

علائم و نشانه های سرطان ریه

متاسفانه، نشانه های سرطان ریه سال های متعددی طول می کشد تا خود را بروز دهد اما در کل نشانه های و علائم سرطان ریه شامل:

سرفه افرادی که سیگار نمی کشند بیش از دو هفته طول می کشد.

تغییر رنگ خلط سینه

مشاهده خون در خلط سینه

دوره های مکرر حالت ذات الریه یا برونشیت

سرفه افرادی که سیگار می کشند زیاد می شود و از شدت بیشتری برخوردار است.

افزایش میزان خلط سینه

خس خس کردن سینه

خستگی مفرط

از دست دادن اشتها

سر درد، درد استخوان و درد مفاصل

شکستگی های استخوان که مربوط به جراحت های تصادفی نباشد

اثرات وابسته به اعصاب، عدم تعادل در راه رفتن و یا از دست دادن حافظه به سورت دوره ای

ورم گردن یا صورت

از دست دادن وزن بی دلیل

سایر علائم و نشانه ها ممکن است در اثر کسترش این سرطان به سایر بخش های بدن باشد که شامل سر درد، ضعف، درد، شکستگی استخوان، خونریزی و یا لخته شدن خون باشد.

راه های تشخیص سرطان ریه

با توجه به وضیعت عمومی سلامت فرد، بررسی های تشخیص سرطان ریه ممکن است شامل:

عکس برداری از ریه ها با تابش اشعه X

آزمایش خلط

سی تی اسکن: در این روش دستگاه سی تی اسکن با گرفتن تعدادی عکس توسط اشعه ایکس، تصویری سه بعدی از بدن را نشان می دهد و از این طریق محل و اندازه دقیق ضایعه و پراکندگی تومور ریه به بخش های دیگر قفسه سینه یا اندام های دورتر مانند کبد مشخص می شود.

پرتونگاری با استفاده از تشدید میدان مغناطیسی:این آزمایش مشابه سی تی اسکن است با این تفاوت که به جای تابش اشعه X از مغناطیس جهت عکسبرداری از اعضای بدن استفاده می شود. در این آزمایش بیمار به مدت 30 دقیقه به طور ساکن درون اتاقک این دستگاه می ماند و تصاویر مقطعی از بدن او تهیه می شود.

نمونه برداری یا بیوپسی: بررسی میکروسکوپی از نمونه بافت تومور. این آزمایش بسیار مهم است زیرا مطمئن ترین روش برای تشخیص سرطان ریه و نوع آن به حساب می آید.

توموگرافی با نشر پوزیترون یا پت اسکن – در این روش دستگاه اسکنر در اطراف بیمار می چرخد و تصویر از طریق نشر پوزیترون بوسیله یک ماده رادیواکتیو که به بیمار تزریق شده و یا توسط او استنشاق

می شود، شکل می گیرد، با این روش مشاهدهً بصری ریه درسه بعد امکان پذیر می شود.

سونوگرافی در این شیوه از امواج صوتی جهت بررسی ساختار توده در ریه استفاده می شود.

آزمایش تنفس: در این شیوه بیمار قبل از جراحی تحت آزمایشات تنفسی متفاوت قرار می گیرد.

آزمایش خون:تومورهای سرطانی آنتی ژن و آنزیم های مشخصی را تولید می کنند که ممکن است از طریق آزمایش خون کشف شوند. اندازه گیری آنتی ژن کارسینو امبریونیک و آنزیم NSE از آزمایش های غربالگر این بیماری است. افزایش میزان سطح این پروتئین ها مبین نشانه های سرطان و کاهش میزان آنها در حین درمان نشانه مهار کردن رشد سرطانی سلول های بیمار است.

اسکن استخوان: تصویربرداری از استخوان به وسیله یک ماده رادیواکتیو روشی بسیار ارزشمند است که در تشخیص انتشار سرطان به استخوان، مؤثر بودن درمان سرطان و روند التیامی نواحی درگیر در استخوان به کار می رود.

راههای درمان سرطان ریه

جراحی: معمولا اگر ضایعه بدخیم منحصر به ریه باشد ممکن است بخش کوچک یا تکه کاملی از ریه

سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر:در بعضی موارد ضایعه بدخیم سرطان ریه منجر به مسدود شدن حنجره می شود. در چنین موردی پزشک با سوزاندن ضایعه بدخیم با اشعه لیزر راه عبور هوا را برای بیمار باز می کند. این روش به طور کامل نمی تواند منجر به ازبین بردن ضایعه بدخیم شود اما کمکی است جهت سهولت تنفس در بیمار.

شیمی درمانی: جهت از بین بردن یاخته های سرطانی پراکنده مورد استفاده قرار می گیرد. شیمی درمانی جهت پیشگیری از عود بیماری و مواردی که سرطان در بدن پخش شده تجویز می شود. استفاده از داروهای شیمیایی منجر به انهدام سلولهای سرطانی می شود.

رادیوتراپی یا اشعه درمانی: جهت از بین بردن مستقیم ضایعه بدخیم ریه بکار گرفته می شود. در این روش از اشعه با انرژی زیاد استفاده می شود و این اشعه با آسیب رساندن به سلولهای زنده منجر به مرگ آنها می شود. خستگی شدید، افسردگی، تهوع، استفراغ، بی اشتهایی و آسیب های عروقی و تنفسی از عوارض جانبی رادیوتراپی است. همچنین رادیوتراپی ممکن است باعث سرکوب سیستم خونساز بدن و کاهش گلبولهای سفید و ضعف سیستم ایمنی بدن و نهایتا بروز عفونت شود.

درمان فوتودینامیک: استفاده از رنگ و نور است. در این شیوه رنگ به داخل یک ورید تزریق و سپس در تمام بدن منتشر می شود. بعد از چند روز، این رنگ فقط در سلولهای بدخیم باقی می ماند. سپس نور قرمز رنگ لیزری به سلول تابانده می شود و رنگ درون سلول سرطانی این نور را جذب می کند. این امر منجر به عکس العمل فوتوشیمیایی که مخرب سلول هاست می شود.

درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک که مشتمل بر بازسازی، تحریک، هدایت و تقویت سیستم طبیعی دفاعی بدن بیمار است و با استفاده از آنتی بادی و هدایت سیستم دفاعی خود بیمار جهت مبارزه با سرطان صورت می گیرد. استفاده از عواملی مانند اینترفرون:سلولهایی که فعالیت ضدتوموری مستقیم دارند، و آنتی بادی های مونوکلونال که اثرات تداخل بقاء سلول را دارند، رشد سرطان را کاهش می دهد.

منبع:علائم سرطان ریه و حنجره

علائم سرطان ریه و حنجره

علائم سل چیست؟

آشنایی با بیماری سل

علائم سل چیست؟

سل یك بیماری عفونی واگیردار می باشد . بیماری سل از سال های بسیار دور وجود داشته و افراد بسیار مشهوری نیز در دنیا به این بیماری مبتلا شده اند. این بیماری از قدیم در كشور ما شناخته شده بود. در گذشته به اشتباه تصور می كردند كه نفرین كسی و یا شدت غم و غصه علت اصلی ابتلا به بیماری سل است.

در كتاب های غربی به این بیماری توبركولوز (Tuberculosis) و به اختصار «تی بی» (TB) گفته می شود. بیماری سل یكی از مهمترین بیماریهای عفونی قرن حاضر می باشد كه توانائی درگیر نمودن كلیه ارگان های بدن را دارد ولی ریه ها بیشتر به سل مبتلا می شوند. از سال 1982 همه پزشكان دنیا معتقد بودند كه این بیماری تا سال 2000 كنترل و بحث آن فقط محدود به كتب پزشكی خواهد بود، ولی این امید ده سال بیشتر به طول نیانجامد، به طوری كه در سال 1993 این بیماری از طرف سازمان بهداشت جهانی به عنوان یك فوریت جهانی اعـــــلام می گردد. بروز 10 میلیون مورد جدید سل و درمان تنها دو سوم از آنها كه متأسفانه در بیش از 50 درصد موارد درمان ناقص بوده ، عمق فاجعه را در این سالها نشان می دهد. بروز سه همه گیری از این بیماری در دو دهه اخیر دور نمای كنترل این بیماری را در آینده نزدیك بسیار مبهم نشان می دهد. ایجاد همه گیری بیماری ایدز و متعاقب آن سل مقاوم به دارو ، جهان كنونی را با تمام پیشرفت های عظیم در علم پزشكی از نظر كنترل بیماری سل ، بیش از یك قرن به عقب برگردانده است . امروزه در دنیا هر ساله بیش از 8 میلیون نفر به این بیماری مبتلا می شوند و تاكنون یك سوم مردم جهان بدون آنكه احساس بیماری كنند به میكروب این بیمــــــــــاری آلوده شده اند.

عامل بیماری سل چیست ؟ میكروبی میله ای شكل (شبیه مداد) و بسیار كوچك به اندازه 000003/0 متر وارد بدن شما شده كه تنها توسط میكروسكوپ دیده می شود. به این میكروب میله ای شكل «باسیل سل» می گویند . باسیل سل چون بسیار كوچك می باشد ، به راحتی در هوا شناور می ماند . چون عامل این بیماری میكروب می باشد ، لذا ممكن است این بیماری از شما به افراد سالم منتقل گردد.

سل چگونه از بیمار به فرد سالم منتقل می شود ؟ میكروب سل به صورت ذرات ریز وارد هوا شده و نظیر سرماخوردگی منتقل می شود . این ذرات در صورتی كه مبتلا به سل ریوی باشید توسط سرفه ،عطسه ، صحبت ، خنده و یا فریاد شما ، ایجاد و در هوا پخش می شوند . یك سرفه می تواند 3000 ذره میكروبی وارد هوا نماید و 5 دقیقه صحبت كردن نیز همین تعداد ذره تولید می كند و عطسه نیز تعداد بیشتر ایجاد می نماید. این ذرات میكروبی چون بسیار كوچك هستند ، در هوای موجود در هر فضای بسته برای مدت طولانی می توانند به طور معلق باقی بمانند. میكروب سل در خلط كاملاً خشك شده و یا در گرد و غبار معلق پس از 8 تا 10 روز از بین می رود. این میكروب در خاك سرد و سایه دار حداقل 6 ماه زنده مانده و در خلط در حال پوسیدن و تجزیه ، هفته ها و ماهها مقاومت دارد. لذا هوای اطاق آلوده شده به میكروب سل توسط شما ، می تواند حتی در زمان غیاب شما نیز موجب انتقال بیماری گردد. زمانی كه فرد سالم در هوای آلوده به این ذرات میكروبی تنفس كند، میكروب سل را وارد ریه خود كرده و این میكروب خود را در عرض 48 ساعت به نقاط مختلف بدن می رساند. ولی بعد از آن بدن دفاع كرده و اجازه گسترش و فعالیت را به میكروب سل نمی دهد. جهت انتقال بیماری سل ، تماس های طولانی و ورود تعداد زیاد میكروب سل نیاز است . انتقال میكروب سل از شما به اطرافیان بستگی به سه عامل واگیر بودن بیماری سل شما ، محیطی كه تماس در آن اتفاق می افتد و مدت زمان تماس دارد. بهترین راه برای توقف انتقال، دوری شما از اطرافیان و شروع درمان دارویی می باشد. شروع درمان دارویی در كاهش انتقال بیماری بسیار موثر می باشد به طوری كه واگیری بیماری سل شما را سریعاً بعد از دوهفته از شروع درمان حتی در صورت مثبت بودن آزمایش خلط شما كاهش داده و در طول زمان مصرف دارو ادامه خواهد داد. افرادی كه به مدت طولانی در تماس نزدیك با بیماران مسلول واگیر می باشند بیشترین میزان خطر ابتلاء به سل را دارا هستند. تماس نزدیك بیمار معمولاً با اعضای خانواده، هم اطاقی ، دوستان و همكاران رخ می دهد. این افراد به دلیل تماس با میكروسكوپ سل، در معرض خطر ابتلاء به عفونت سل می باشند. مكان های پرازدحام ، كوچك ، سربسته ، كم نور ، بدون تهویه مناسب و مرطوب بهترین شرایط را برای تسهیل انتقال عفونت ایجاد می كنند. تابش مستقیم آفتاب در عرض 5 دقیقه باسیل سل را از بین می برد. لذا در كشورهای گرمسیر تماس مستقیم اشعه آفتاب روش مناسبی برای از بین بردن میكروب سل است . به همین دلیل گسترش و سرایت بیماری بیشتر در خانه ها یا كلبه های تاریك اتفاق می افتد.

آیا تمام افرادی كه با میكروب سل آلوده شده اند به این بیماری مبتلا می شوند ؟ خیر. ورود میكروب سل به ریه ها مساوی با ابتلاء به سل نیست ، چون سیستم ایمنی بدن در مقابل این میكروب دفاع كرده و اطراف آن را یك دیواره محكم دفاعی كشیده و آن را غیرفعال و خفته می كند . لذا در این حالت در اكثر موارد فرد حتی متوجه ورود میكروب به بدن خود و این دفاع بدن در ریه های خود نمی شود. به خاطر همین است كه تاكنون یك سوم مردم به این میكروب آلوده شده اند ولی خود از این موضوع اطلاع ندارند.

تنها در 10% موارد این دیواره دفاعی به دلائل مختلف تخریب شده و میكروب های خفته و غیرفعال سل بیدار شده و شروع به تكثیر می كنند . در این زمان به دلیل فعالیت شدید میكروب سل بیمار دچار علائم بیماری سل می شود و در این مرحله به این فرد «بیمار مسلول» می گویند . پس فرد آلوده شده به میكروب سل (عفونت یافته) بیمار نبودهو كاملاً سالم می باشد. این فرد حتی میكرووب سل به دیگران منتقل نمی كند و احساس ناخوشی نیز نمی كند . رادیوگرافی ریه این افراد نیز كاملاً طبیعی خواهد بود. ولی این افراد تست پوستی سل (تست توبركولین) مثبت دارند. چه افرادی بیشتر ممكن است مبتلا به سل شوند؟ گروهی ازافراد جامعه نسبت به دیگران بیشتر در معرض ابتلا به بیماری سل هستند .این گروه از افراد را می توان به دو دسته تقسیم كرد، یك گروه افرادی هستند كه بیشتر در معرض تماس با میكروب و گرفتن عفونت سل هستند و گروه دیگر افرادی را شامل میشوند كه دچـــار عفونت شده اند و شانس بیشتری برای ابتلا به بیماری دارند.

گروه اول شامل:

فرد در تماس نزدیك و مستمر با بیمار مبتلا به سل ریوی واگیر
جوامع كم درآمد با خدمات بهداشتی ضعیف
اشخاص متولد شده در مناطقی از جهان كه بیماری سل شایع می باشد
افرادی كه به مدت طولانی در مراكز خاص نگهداری می شوند (نظیرزندان ها و آسایشگاه های سالمندان ، پناهگاهها و …)
افراد معتاد به مواد مخدر تزریقی
گروههای دیگری از افراد جامعه كه شیوع بالای بیماری سل دارند (نظیر كارگران مهاجر از كشورهای با شیوع بالا یا افراد بی خانمان)
افرادی كه تماس شغلی با بیماران مبتلا به سل دارند

گروه دوم شامل:

افراد مبتلا به عفونت HIV (ایدز)
افرادی كه در دوسال اخیر مبتلا به عفونت سل شده اند
افرادی كه معتاد به مواد مخدر تزریقی هستند
افرادی كه سابقه درمان ناكافی سل دارند
افرادی كه در موقعیت های خاص طبی نظیر موارد زیر هستند :

دیابت (بیماری قند)
بیماری سیلیكوز
درمان طولانی با داروهای كورتن
مصرف داروهای پیوند اعضاء (كاهنده سیستم ایمنی)
سرطان سر و گردن
سرطان خون و غدد لنفاوی
نارسائی مزمن كلیوی
پائین بودن وزن بدن (10% یا بیشتر زیر میزان ایده آل)
عفونت HIV(ایدز)، معتادان به مواد مخدر تزریقی ، عفونت در دو سال اخیر با میكروب سل
افراد مبتلا به دیابت (بیماری قند) 2 تا 4 برابر افراد عادی مستعد به پیشرفت عفونت ســـل می باشند. بخصوص بیماران دیابتی وابسته به انسولین كه به خوبی كنترل نمی شوند بیشتر در معرض خطر هستند.

سل كدام عضو بدن را مبتلا می كند و انواع آن كدام است ؟ این بیماری قادر است تمام اعضای بدن را مبتلا كند . بیشترین عضوی كه در بدن مبتلا می شود ریه ها (شش ها) می باشند . لذا سل ریوی شایعترین نوع سل است. در صورتی كه سل اعضای دیگر بدن را به جز ریه ها درگیر كند به آن سل خارج ریوی گفته شده كه تحت نام همان عضو درگیر نامیده می شود. نظیر سل غدد لنفاوی یا سل استخوان یا سل ادراری یا سل مغز (مننژیت سلی) و غیره و …

انواع سل ریوی كدام است ؟ در سل ریوی اغلب خلط ایجاد می شود. اگر در آزمایش میكروسكوپی خلط بیمار میكروب سل مشاهده شد به آن سل ریوی خلط مثبت و اگر میكروب سل مشاهده نشود به آن سل ریوی خلط منفی می گویند.

آیا تمام انواع سل مسری بوده و به اطرافیان منتقل می شود؟ خیر . تنها بیمار مبتلا به سل ریوی خلط مثبت می تواند میكروب را در هوا پخش كرده و بیماری را به اطرافیان منتقل نماید. لذا در اكثر موارد سل ریوی خلط منفی و انواع سل خارج ریوی مسری نبوده و به دیگران منتقل نمی شوند.

بیماری افراد مبتلا به سل ریوی خلط مثبت تا چه زمانی به اطرافیان سرایت می كند؟ بیماری این افراد از زمانی كه دچار سرفه و خلط شده اند تا 2 هفته از شروع درمان دارویی ضد سل برای اطرافیان خطر سرایت دارد. بعد از آن این افراد هیچگونه خطری برای اطرافیان ندارند.

علائم انواع سل كدام است ؟ بیماری سل خود را به هر شكل ممكن است نشان دهد. در كشور ما كه این بیماری شیوع نسبتاً زیادی دارد در بسیاری از موارد در تشخیص بیماری ، باید سل را به خاطر داشت . بیماری سل ممكن است شبیه بیماریهای دیگر تظاهر نماید. این تظاهرات ممكن است شبیه بیماریهای دیگر نظیر ذات الریه برونشیت ، آبسه ریوی ، سرطان و عفونت های قارچی باشد. بیمار مبتلا به بیماری سل می تواند دارای علائم عمومی ، ریوی یا وابسته به ارگان های دیگر بدن و یا تركیبی از این موارد باشد.

علائم و نشانه های عمومی بیماری سل معمولاً ایجاد علائم بیماری می نماید ، ولی بسیاری از بیماران حتی آنهایی كه بیماری پیشرفته دارند، علائم خفیف و آهسته ای داشته كه ممكن است به طور معمول در نظر گرفته نشود. تعدادی از بیماران مبتلا به سل خارج ریوی نیز در حقیقت ممكن است بدون علامت باشند. معمولاً بایددر بیماران یا افراد بدون علامت كه علائم خفیف یا غیرواضح دارند، از طریق بررسی سابقه تماس، رادیوگرافی غیرطبیعی ریه ، واكنش مثبت تست سل و یا كشت مثبت میكروب سل پی به بیماری برد. تعدادی از بیماران ممكن است در ابتدا برای مدت چند هفته تا چند ماه احساس خستگی ، بی اشتهایی ، كاهش وزن ، ضعف عمومی ، تعریق شبانه بخصوص در نیمه فوقانی بدن ، قاعدگی نامنظم یا تب های خفیف نمایند. این علائم و نشانه ها اغلب در زمان فعالیت كاری شدید یا استرس های هیجانی تشدید می گردند. سل در بیماران دیگر ممكن است به صورت یك بیماری تب دار حاد، به همراه لرز و علائم عمومی شبیه آنفولانزا بروز نماید. در این حالت بیماران تا زمانی كه احساس می كنند ، این علائم مربوط به یك عفونت ساده نظیر سرماخوردگی بوده و خودبخود برطرف می شود ، به پزشك مراجعه نمی نمایند. علائم حاد ممكن است طولانی و مزمن شوند. گاهی اوقات علائم عمومی غیراختصاصی به صورت تب بدون علت مشخص ، تنها تظاهرات بیماری سل می باشد. برای تشخیص معمولاً یك سری بررسی های تخصصی نظیر رادیوگرافی و تصویرنگاری های متعدد از قفسه سینه ، نمونه برداری از ضایعات ، كشت از نمونه های ریه ، پرده ریه و قلب، كبد و صفاق انجام می شود كه ممكن است بیانگر نتایج غیرطبیعی باشد. در بعضی از مواقع نمونه برداری و كشت مغز استخوان و حتی جراحی شكم برای تشخیص لازم می گردد. علائم و نشانه های سل ریوی و پرده ریه سل ریوی به طور مشخص همواره با یك سرفه مختصر آغاز می شود. این علامت به طور آهسته در بیش از سه هفته شدت یافته منجربه تولید خلط چسبنده یا چركی می گردد. در برخی از موارد رگه های خونی در خلط وجود دارد. گاهی اوقات یك درد مبهم و یا شدید در قفسه سینه احساس می شود. تنگی نفس شایع نیست اما معمولاً وجود آن بیانگر درگیری شدید ریه ها ، تجمع مایع فراوان در فضای پرده های ریه و یا همراهی با بیماریهای قلبی ریوی دیگر می باشد . تعدادی از بیماران علائم خود را شبیه علائم و نشانه های آنفولانزا و سرماخوردگی شدید نظیر سرفه های خلط دار، تب ، لرز ، درد عضلانی و تعریق ، برونشیت حاد یا ذات الریه تجربه می نمایند. جمع شدن آب در ریه معمولاً یك طرفه است و ممكن است همراه درد قفسه سینه با كیفیت خرد كننده باشد. بسیاری از بیماران مبتلا به این نوع سل كه به آن سل پرده ریه می گویند ، علائم عمومی مختصر دارند.

علائم و نشانه های سل خارج ریوی 1- سل غدد لنفاوی : بیماری سل ممكن است هر یك از غدد لنفاوی بدن را درگیر نماید . سل عدد لنفاوی گردن و فوق ترقوه شایع می باشد. علائم شامل بزرگی غدد لنفاوی و یا احتمالاً خروج چرك از ضایعه می باشد. معمولاً بیمار به دلیل ایجاد یك توده در گردن سریعاً متوجه آن شده و جهت تشخیص مراجــعه می نماید. تخلیه خود بخودی از این غدد ممكن است دیده شود. جهت آزمایش تشخیص می توان از مایع چركی كشیده شده توسط سوزن یا نمونه برداری جراحی و یا مایع تخلیه شده از محل خروج چرك استفاده كرد . 2- سل ادراری تناسلی : به دنبال یافته هایی نظیر عفونت عود كننده ادراری با كشت منفی از نظر میكروب های بیماریزای شایع ، وجود بدون دلیل خون در ادرار، تب های عود كننده بدون منشأ مشخص یا شواهدی در عكس كلیه ها دال بر علائم غیرطبیعی در لگنچه های ، لگن ، میزراه یا مثانه بخصوص اگر نواحی متعددی از درگیری وجود داشته باشد، باید سل ادراری تناسلی را در نظر گرفت . مردان ممكن است بیماری را به صورت یك برجستگی تسبیح مانند در مجرای برنده اسپرم در لمس، مجرای ترشحی در كیسه بیضه یا سفتی پروستات تجربه نمایند. در زنان ممكن است تظاهرات به صورت قاعدگی نامنظم یا قطع كامل آن، بیماریهای التهابی لگن یا نازائی باشد. تشخیص به طور معمول توسط كشت های مكرر از نمونه های اولین ادرار صبحگاهی یا براساس آزمایش های كشت و بافت شناسی از نمونه های آسیب شناسی به دست می آید. 3- سل استخوان و مفاصل : درگیری استخوانی معمولاً به صورت التهاب مفاصل و عفونت استخوان دیده می شود . تب و درد موضعی در درگیری استخوان شایع می باشد. مهره های تحتانی قفسه سینه و مفاصلی كه وزن زیادی را تحمل می نمایند معمولاً درگیر می گردند. در برخی از موارد این ضایعات در عكس برداری های معمولی نیز دیده نمی شود. نیمی از این بیماران سابقه درگیری ریوی نیز ندارند. بیماری استخوانی سل اكثراً در سنین كهولت دیده می شود. 4- سل مغز و اعصاب : رفتار غیرطبیعی ، سردرد و تشنج نشان دهنده مننژیت سلی می باشد و اكثراً به دلیل انتشار خونی ایجاد می شود. مننژیت اكثراً در نوزادان و كودكان كم سن و سال به صورت نخستین عارضه اولین عفونت سلی دیده شده ، اما ممكن است در هر گروه سنی دیگر نیز رخ دهد. 5- سل صفاق (روده بند): سل شكمی یا صفاق خود را به صورت تجمع آب در محوطه شكم و تب نشان داده و گاهی اوقات در لمس شكم حالت خمیری شكل داشته و یا حاوی توده خواهد بود . 6-سل منتشر (ارزنی): انتشار خونی (سل ارزنی) می تواند در هر سنی رخ دهد . بیماری ممكن است به صورت حاد به همراه تب، تنگی نفس و سیاهی انتهای دست و پا و لبها بروز نموده و یا به صورت یك بیماری مزمن به همراه علائم عمومی خود را نشان دهد.

تشخیص بیماری سل چگونه است ؟ تشخیص بیماری سل ریوی در قدم اول در افراد مشكوك (بیش از سه هفته سرفه داشته و یا خلط خونی دارند) سه نوبت آزمایش خلط می باشد. در آزمایشگاه سل با بررسی خلط در زیر میكروسكوپ می توانند میكروب سل را مشاهده نمایند. اگر میكروب سل در آزمایش خلط مشاهده نشد آنگاه پزشك با عكس برداری (رادیوگــرافی) از ریه های بیمار می تواند پی به وجود بیماری سل در بیمار ببرد. انواع سل دیگر را می توان با آزمایش ادرار ،آب جمع شده در ریه ها و یا شكم و نمونه برداری از غدد لنفاوی و دیگر ضایعات شناسایی كرد.

برای آزمایش خلط چه باید كرد؟ ترشحات بینی و بزاق خلط نبوده بلكه خلط عبارت است از موادی كه از ریه ها بعد از یك سرفه عمیق خارج می شود . شما می توانید راهنمایی لازم را در خصوص چگونگی جمع آوری نمونه خلط از مسئولین آزمایشگاه بپرسید . افرادی كه مشكوك به سل ریوی می باشند باید حداقل سه آزمایش بر روی نمونه خلط انجام دهند. بهتر است كه این سه نمونه خلط به شكل سه نمونه خلط صبحگاهی در سه روز متفاوت جمع آوری گردد. باید از تحویل ترشحات بینی ، گلو و یا بزاق كه نمونه های نامناسب می باشند پرهیز نمایید.

توصیه می شود مراحل زیر را جهت تهیه یك نمونه خلط خوب به ترتیب زیر انجام دهید :

نظافت و شستشوی دهان توسط آب جوشیده سرد شده
رفتن به فضای باز مثلاً حیاط و بدور از افراد دیگر
تنفس عمیق سه بار پشت سرهم
بعد از سومین تنفس عمیق ، سرفه محكم و سعی در خارج كردن خلط از عمق ریه ها
خروج خلط به اندازه یك قاشق مرباخوری در داخل ظرف تحویلی توسط آزمایشگاه
ماندن در فضای باز تا زمانی كه سرفه متوقف گردد.

در صورتی كه نمی توانید خلط خود را خارج نمایید تنفس بخار آب و شربت های خلط آور ممكن است در تحریك تولید خلط موثر باشند. در این حالت چندین تنفس طبیعی در بخار مرطوب انجام داده ، سپس یك دم عمیق كشیده و سرفه محكم نمایید ، سپس خلط خود را پس از خارج كردن از عمق ریه به داخل ظرف جمع آوری نمونه بریزید. معمولاً جهت جمع آوری نمونه خلط توسط سرفه های عمیق 15 دقیقه زمان لازم است . به دلیل این كه ایجاد خلط از این طریق بسیار آبكی و نظیر بزاق می باشد باید در این رابطه به آزمایشگاه تذكر لازم را بدهید. نمونه خلط باید در ظروف مورد اطمینان كه توسط آزمایشگاه در اختیار شما گذاشته شده جمع آوری نمایید . مشخصات شما و تاریخ جمع آوری باید بر روی بدنه آن الصاق شده باشد . ظرف را در یك كیسه پلاستیكی تمیز قرار داده و آن را سریعاً به آزمایشگاه برسانید. نمونه های خلطی كه بیش از 24 ساعت نگهداری شده اند مناسب نیستند.

برای آزمایش ادرار چه باید كرد ؟ ابتدا باید محل خروج ادرار را با آب و صابون به خوبی شستشو دهید . نمونه وسط ، اولین ادرار صبحگاهی جهت آزمایش مناسب می باشد. معمولاً حداقل 3 نمونه ادرار صبحگاهی در سه روز متفاوت در ظروف استریل جداگانه توصیه شده توسط آزمایشگاه ، جهت بررسی وجود میكروب سل نیاز می باشد . به دلیل این كه آنتی بیوتیك ها باعث مهار رشد میكروب سل در ادرار می شوند ، مناسب است كه بیمار قبل از دادن نمونه آنتی بیوتیك مصرف نكرده باشد. نمونه هایی كه كمتر از 40 میلی لیتر بوده و یا بیش از 24 ساعت نگهداری شده باشند برای كشت مناسب نخواهند بود.

آیا بیماری سل درمان پذیر است ؟ بلی . اگر شما نكات درمانی توصیه شده در این كتاب را به خوبی رعایت نمایید، خوشبختانه امروزه با داروهای موجود در بازار نزدیك به 100% بهبودی كامل پیدا می نمایید . اكثر داروهای ضد سل خوراكی بوده و نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد. شما می توانید در منزل داروهای خود را مصرف كرده و بعد از مدت كوتاهی به كار قبلی خود بازگردید.

اصولی را كه باید در درمان دارویی بیماری سل خود رعایت نماییم تا بهبودی یابیم كدامند ؟

حتماً تمام انواع داروهای تجویز شده را مصرف نمایید.
از كم و زیاد كردن خودسرانه مقدار هر یك از داروها با هر بهانه ای پرهیز نمایید.
نظم در مصرف داروها را رعایت نمایید و آنها را به همان روشی كه توسط مسئولین مربوطه توصیه شده مصرف نمایید. (مثلاً اگر باید داروها را هر روز مصرف نمایید آن را حتماً رعایت نمایید)
طول دوره درمانی را كه حداقل 6 ماه است ، كاملاً رعایت نمایید و مصرف داروها را به بهانی اینكه بهبودی حاصل كرده و دیگر نیازی به ادامه داروها نیست ، بطور خودسرانه قطع نكنید.

اگر اصول درمان سل را رعایت نكنیم چه اتفاقی ممكن است بیفتد؟ اگر شما حتی یكی از موارد ذكر شده در بالا را رعایت نكیند ، تعدادی از میكروب های سل زنده مانده و در نقاط دور دست ریه ها پنهان می شوند . این میكروب های زنده قوی تر شده و نسبت به داروهای ناقص مصرف شده مقاومت پیدا می كنند . بطوری كه این میكروب ها بسیار خطرناكتر و كشنده تر از میكروب های معمولی سل خواهند بود. این میكروب های قوی در زمان كوتاهی تكثیر پیدا كرده و فرد را مجدداً دچار بیماری می كنند . با این تفاوت كه این بار مبتلا به بیماری سل مقاوم به داروها شده و داروهای قبلی در مورد او دیگر موثر نبوده و به دلیل نبودن داروی دیگر ضد سل، محكوم به مرگ خواهد بود. لذا رعایت نكات فوق و عدم سهل انگاری در این رابطه بخصوص برای بیماران مسلول ریوی جنبه حیاتی دارد. متأسفانه این بیماران علاوه بر ابتلای مجدد ، اطرافیان خود را به سلی مبتلا خواهند ساخت كه هرگز درمان نمی شوند . لذا مسئولیت اطرافیان بیمار، در رعایت نكات درماین بیمار خود ، برای حفظ سلامت ایشان نیز بسیار حائز اهمیت می باشد.

مسئولین جهت رعایت اصول درمانی توسط بیمارانی كه ممكن است این نكات را رعایت نكنند چه تمهیداتی در نظر گرفته اند ؟ برای اینكه احتمال عدم رعایت یكی از این اصول توسط شما به حداقل برسد، مسئولین بهداشتی یك ناظر درمانی را برای نظارت بر مصرف داروها ، به شما توصیه می كنند. ناظر بهداشتی درمان شما ، زمان معینی را در روز مشخص می كند كه در آن ساعت شما باید به مركز بهداشتی نزدیك منزل خود بطور روزانه مراجعه كرده و داروی خود را در مقابل این ناظر بهداشتی مصرف نمایید . در برخی مواقع ممكن است ناظر به محل سكونت شما آمده و داروهای همان روز را به شما داده تا در مقابل او بلع نمایید. به این روش «درمان كوتاه مدت با نظارت مستقیم» و یا به اختصار داتس (DOTS) می گویند.

درمان بیماری سل چگونه است ؟ اگر شما قبلاً به دلیل ابتلاء به بیماری سل داروهای ضد سل مصرف نكرده اید ، به مدت حداقل 6 ماه ، از 4 نوع داروی خوراكی مخصوص درمان سل كه به صورت قرص و كپسول می باشند ، برای شما تجویز خواهند كرد . این داروها را شما می توانید به راحتی با نظارت یك فرد دیگر استفاده نمایید . لذا نیازی به بستری شدن در بیمارستان و یا آسایشگاه نخواهد بود. در صورتیكه شما قبلاً به دلیل ابتلا به بیماری سل به مدت 6 ماه داروهای ضد سل مصرف كرده باشید ، برای شما به مدت حداقل 8 ماه ، از 5 نوع داروی مخصوص درمان سل كه به صورت خوراكی و تزریق می باشند ، تجویز خواهند كرد . ممكن است در ابتدا تعداد زیاد داروها كه ممكن است به حدود نه تا ده قرص و كپسول در روز برسد، كمی برای شما غیر منتظره و ناراحت كننده بنظر آید ، ولی این نكته را باید درنظر داشت كه استفاده از تمام آنها برای بهبودی شما لازم بوده و تاكنون بسیاری از بیماران به راحتی همین تعداد دارو را روزانه مصرف كرده و بهبودی كامل یافته اند.

اسامی داروهای ضد سل كدام است ؟ قوی ترین داروی ضد سل «ایزونیازید» نام دارد كه به صورت قرص سفید رنگ در دواندازه كوچك و بزرگ ساخته می شود.. قرص كوچك یكصد میلی گرمی بوده و قرص بزرگتر سیصد میلی گرمی است . این دارو تنها در بیماری سل استفاده می شود. بر روی یك طرف قرص بزرگ حروف لانین d.P مشاهده می شود. حداكثر میزان مصرف این قرص كه توسط پزشك و یا مسئولین بهداشتی برای افراد 60 كیلوگرم وزن تجویز می شود یك قرص بزرگ (300 میلی گرمی) بطور روزانه است . این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یك ساعت قبل و یا 2 ساعت بعداز غدا با آب مصرف كرد. قرص و یا شربت های سفید رنگ ضد اسید معده (آنتی اسید) كه حاوی آلمیــنیوم می باشند نباید در زمان مصرف داروهای ضد سل بخصوص ایزونیازید استفاده نمود، چون موجب می شود اثر داروی ضد سل كاهش یابد.

داروی قوی دیگر ضد سل «ریفامپین» نام دارد كه به صورت كپسول تمام قرمز و یا دو رنگ قرمز و آبی و قطره در ایران وجود دارد. كپسول قرمز سیصد میلی گرمی و كپسول دو رنگ یكصد و پنجاه میلی گرمی می باشد.

این دارو در بیماری های دیگر نیز مصرف می شود. حداكثر میزان مصرف این كپسول كه توسط پزشك و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای 60 كیلوگرم وزن تجویز می شود دو كپسول قرمز رنگ (300 میلی گرمی) بطور روزانه است . این كپسول را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یك ساعت قبل و یا 2 ساعت بعد از غذا با آب مصرف كرد. این كپسول موجب نارنجی رنگ شدن ادرار، لباس زیر و ترشحات بدن و یا لنز چشمی می شود. داروی دیگری كه در درمان سل مصرف می شود «اتامبوتول» است كه به صورت قرص خاكستری رنگ با طرفین كمی محدب و برجسته (400 میلی گرمی) در ایران ساخته می شود. این دارو تنها در بیماری سل استفاده می شود. حداكثر میزان مصرف این قرص كه توسط پزشك و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای 60 كیلوگرم وزن تجویز می شود 3 یا 4 قرص (400 میلی گرمی) بطور روزانه است این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یك ساعت قبل و یا 2 ساعت بعد از غذا با آب مصرف كرد. داروی ضد سل دیگر «پیرازینامید» بوده كه به صورت قرص سفید رنگ (500 میلی گرمی) در ایران موجود است . این قرص از نظر اندازه و ظاهر شبیه قرص بزرگ (سیصد میلی گرمی) ایزونیازید می باشد. به همین دلیل در برخی موارد به اشتباه این دو دارو به جای هم مصرف می شوند و موجب عوارض بسیار خطرناك خواهند شد. لذا توصیه می شود در مصرف این دو دارو دقت كافی نمایید . تنها اختلاف ظاهری این دو دارو بر روی نوشته لاتین d.P بر روی یك طرف قرص ایزونیازید می باشد . بطوری كه در دو طرف قرص پیرازینامید ساده بوده و هیچ حروفی نوشته نشده است.

این دارو نیز تنها در بیماری سل استفاده می شود . حداكثر میزان مصرف این قرص كه توسط پزشك و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای 60 كیلوگرم وزن تجویز می شود 3 یا 4 قرص (500 میلی گرمی) بطور روزانه است . این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یك ساعت قبل و یا 2 ساعت بعد از غذا با آب مصرف كرد. داروی دیگر ضد سل «استرپتومایسین» است كه به صورت آمپول (ویال) تزریقی یك گرمی در ایران موجود است . این دارو در اكثر موارد به عنوان داروی پنجم در درمان بیمارانی استفاده می شود كه قبلاً به مدت حداقل 6 ماه دارو مصرف كرده اند . این دارو تنها به صورت عضلانی در باسن تزریق می شود.

این دارو در بیماریهای دیگر نیز مصرف می شود. حداكثر میزان مصرف آن كه توسط پزشك و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای 60 كیلوگرم وزن تجویز می شود یك آمپول یك گرمی بطور روزانه برای حداكثر 2 ماه می باشد. در بیماران بالای 60 سالگی ، دو سوم آمپول (750 میلی گرم) روزانه مصرف می شود. قرص ویتامین ب 6 داروی ضد سل نیست ، ولی در برخی از موارد مصرف آن را به همراه قرص ایزونیازید توصیه می كنند.

داروهای ضد سل را در طی درمان چگونه استفاده می كنند؟ اگر شما قبلاً داروهای ضد سل مصرف نكردید، باید در آغاز درمان به مدت 2 ماه ، چهار داروی ایزونیازید ، ریفامپین ، اتامبوتول و پیرازینامید را به طور روزانه مصرف نمایید . سپس به مدت 4 ماه تنها از داروهای ایزونیازید و ریفامپین استفاده كنید . این دوره درمانی كه حداقل 6 ماه خواهد بود باید بطور كامل و منظم مصرف گردد. در صورتیكه شما قبلاً به دلیل ابتلاء به بیماری سل به مدت 6 ماه داروهای ضد سل یاد شده را مصرف كرده باشید ، باید در آغاز درمان مجدد به مدت 2 ماه ، از 5 داروی ایزونیازید ، ریفامپین ، اتامبوتول ، پیرازینامید و استرپتومایسین به طور روزانه مصرف كرده سپس بر حسب توصیه پزشك و یا مسئولین بهداشتی داروها را با میزان كمتری به مدت حداقل 8 ماه مصرف نمایید.

چگونه می توان پی برد كه بیمار در حین درمان در حال بهبودی است ؟ علاوه بر اینكه شما در چند هفته اول درمان احساس بهبودی می كنید ، تب قطع شده و اشتهای شما زیاد خواهد شد. بطوری كه در این زمان ممكن است افزایش وزن نیز پیدا كنید. لذا توزین ماهانه و افزایش وزن نشانه پیشرفت بهبودی می تواند باشد. اما ممكن است این افزایش وزن در تمام افراد مشاهده نشود. از طرف دیگر سرفه های شما كم و یا قطع شده و خلط شما كــــــم می گردد. اما برای اطمینان از سیر بهبودی بیمار مسلول ریوی در حین درمان ، بهترین راه آزمایش خلط می باشد. به همین خاطر به شما توصیه می شود در پایان ماه دوم ، ماه پنجم و پایان دوره درمانی خود، آزمایش خلط انجام دهید . در اكثر موارد در آزمایش خلط پایان ماه دوم درمان شما دیگر میكروب سل دیده نخواهد شد.

علائم سل چیست؟

جهت بهبودی كامل خود ، چه نكاتی را باید در مصرف داروها رعایت كرد ؟

دستورات دارویی توصیه شده توسط پزشك و یا مسئولین بهداشتی را به موقع و مداوم اجرا نمایید.

طول درمان بیماری شما حداقل 6 ماه است ، در طی این مدت داروها را به هیچ عنوان خودسرانه قطع نكنید.

به خاطر تعدد داروها و كاهش احتمال فراموشی مصرف آنها، مناسب است كلیه داروها را با فاصله چند ثانیه از هم در صبحگاه قبل از
رختخواب (یك ساعت قبل از صبحانه) و یا در شب قبل از خوابیدن (دو ساعت بعد از شام) به همراه آب فراوان بلع نمایید ، مگر اینكه پزشك سل شما ، و یا مسئولین بهداشتی نحوه مصرف دیگری را توصیه كرده باشند.

چون نظم در درمان بسیار حائز اهمیت است مناسب است جهت جلوگیری از فراموش كردن مصرف داروها ، یك نفر از مسئولین
بهداشتی، آشنایان و یا اعضاء خانواده بر مصرف و بلع دارو توسط شما نظارت كامل و مستقیم داشته باشند. جدول مصرف روزانه دارو را می توانید از مركز بهداشتی مربوطه بخواهید. با تكمیل خانه های این جدول بطور روزانه، ناظر درمان شما می تواند متوجه تكمیل دوره درمان بیمار خود شود و احتمال خطا را به حداقـــــــل می رساند.

در صورتیكه داروها را خودتان به تنهایی مصرف می كنید مناسب است جهت كاهش احتمال اشتباه در مصرف داروها ، قرص و كپسول
مصرفی هر روز را در بسته های جداگانه قرار داده و هر روز یكی از بسته ها را باز و مصرف نمایید.

در صورت عدم تحمل مصرف هم زمان داروها باید با پزشك سل خود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه مشورت نمایید.

در صورت بروز تهوع خفیف می توانید داروها را قبل از خواب مصرف نمایید.

از مصرف داروهای ضد اسید معده (آنتی اسید) نظیر شربت و یا قرص حاوی آلمینیوم جداً پرهیز نمایید . چون این داروها موجب می شود
كه داروهای ضد سل اثر خود را از دست بدهند.

آمپول ، قرص های خوراكی و یا كاشنی پیشگیری از حاملگی ، در زمان مصرف داروهای ضد سل اثر خود را از دست می دهند . لذا باید
در حین مصرف داروهای ضد سل از روش های دیگر پیشگیری نظیر كاندوم و یا دستگاه داخل رحمی (آی یو دی) I I U D استفاده نمایید.

هیچگاه به توصیه های افراد غیر مسئول و ناوارد در رابطه با بیماری خود و درمان آن توجه نكنید. تمام اطلاعات و یا راهنمایی های لازم
را از پزشك سل خود و یا مسئولین بهداشتی كسب نمایید.

جهت كمك به تقویت ایمنی بدن و تسریع بهبودی در حین درمان از مواد غذایی پرپروتئین نظیر گوشت و لبنیات بیشتر استفاده نمایید.

قبل از آغاز درمان چه نكاتی را باید در نظر داشت ؟ قبل از مصرف داروها باید نكات زیر را به پزشك سل خود و یا مسئولین بهداشتی متذكر شوید.
داشتن سابقه بیماری خاص دیگر نظیر (بیماری قند یا دیابت- نارسایی كلیه – بیماری های كبدی – اعتیاد به مواد مخدر- بیماریهای خونی – صرع یا تشنج – نقرس – كاهش شنوایی ویا بینایی – سابقه قبلی ابتلاء به سل – بیماری ایدز – سرطان – پیوند اعضاء – بیماریهای نقص ایمنی بدن و…)
لیست كاملی از داروهای دیگری كه هم اكنون مصرف می كنید . (داروهای ضد سل اثر بسیاری از داروهای دیگر را كاهش می دهند)
حاملگی

عوارض داروهای سل كدام است و در صورت بروز چه باید كرد ؟ در صورت بروز هر یك از علائم زیر مصرف داروها را فوراً قطع كرده و سریعاً به پزشك سل حود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه مراجعه كنید:

ایجاد زردی در سفیدی چشم ها (تمام داروها را قطع كنید)
اشكال در دیدن (قرص اتامبوتول را قطع كنید)
وزوز گوش و یا كاهش شنوایی (آمپول استرپتومایسین را قطع كنید)
استفراغ ، گیجی و درد شكمی بسیار شدید (تمام داروها راقطع كنید)

در صورت بروز هر یك از علائم زیر، مصرف داروها را ادامه داده و در اسرع وقت به پزشك سل خود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه اطلاع دهید:

خارش بدن
ایحاد لكه پوستی
درد مفاصل
احساس گزگز یا بی حسی در پاها و یا دست ها
تهوع ساده
درد مختصر در ناحیه معده
بی اشتهایی

نكته مهم: رنگ نارنجی ادرار و دیگر ترشحات بدن به دنبال مصرف كپسول ضد سل ریفامپین ایجاد شده كه طبیعی بوده و احتیاج به مراجعه به پزشك ندارد.

جهت جلوگیری از انتقال میكروب سل به اطرافیان خود چه باید كرد ؟ یادآوری می گردد كه اگر مبتلا به سل ریوی هستید، میكروب سل توسط شما از طریق سرفه، عطسه ، خنده و صحبت كردن در فضای اتاق پراكنده می شود . اگر مبتلا به سل غیر ریوی (خارج ریوی) هستید، از نظر انتقال میكروب سل و مسری بودن برای اطرافیان خود مشكلی ایجــاد نمی كنید.

توجه : در صورتیكه مبتلا به سل ریوی از نوع واگیر هستید، قدرت سرایت بیماری شما معمولاً پس از دو تا سه هفته از شروع درمان دارویی ضد سل از بین می رود ، لذا نكات زیر در مورد كاهش انتقال میكروب سل از شما به اطرافیان ، تنها در اوایل شروع درمان سل توصیه می شود :

در صورتیكه بیشتر سرفه می كنید واگیردارتر از دیگر بیماران هستید. لذا توصیه می شود در محیط های بسته كمتر صحبت ، خنده،عطسه و یا سرفه نمایید.
در چند هفته اول درمان دارویی باید همواره بخصوص در فضاهای بسته از ماسك بینی – دهانی چند لایه غیركاغذی استفاده نمایید.
باید به هنگام سرفه و یا عطسه جلوی دهان خود را با دستمال كاغذی پاكیزه بپوشانید.
خلط خود را پس ازخارج كردن از دهان در پاكت یا دستمالی ریخته و سپس آن را بسوزانید. لذا باید از انداختن خلط در معابر و زمین ، چه در خانه و چه در بیرون جداً خودداری نمایید.
هوای اتاق آلوده به میكروب سل حتی در زمان غیاب شما نیز خطر سرایت دارد. لذا نكات ایمنی را باید در هر حالت رعایت گردد.
اتاق شما باید رطوبت كم داشته و آفتابگیر و با تهویه مناسب بوده بطوریكه جریان هوا از داخل ساختمان به داخل اتاق و از داخل اتاق به فضای باز بیرون ساختمان باشد.
نور مستقیم آفتاب در كشتن میكروب سل بسیار موثر است ، لذا توصیه می شود اتاق شما طوری انتخاب شود كه حداكثر زمان آقتاب گیری را داشته باشد.
البسه ، ظروف غذا ، در و دیوار اتاق ، نقشی در انتقال میكروب سل ندارند. لذا نیازی به جدا سازی آن نبوده و آنها را می توان بطور معمول نظافت و شستشو كرد . ولی توصیه می شود كه از تكاندن السه و ملحفه بیمار قبل از شستشو خودداری كنید.
در صورت ریختن خلط بر روی سطوح اشیاء و یا كف زمین مناسب است كمی ماده ضدعفونی نظیر ساولن و یا مایع سفید كننده البسه (نظیر وایتكس) بر روی آن ریخته و آن را طبق معمول تمیز نمایید.
مناسب است شما بیشتر از حالت عادی نظافت فردی را رعایت نمایید.
كودكان نسبت به عفونت سل حساس هستند ، لذا توصیه می شود از نزدیك شدن به آنها و یا ورود اطفال به داخل اتاق خود جداً جلوگیری كنید.
در صورتیكه از اطرافیان شما كسی دچار سرفه طولانی مدت است ، حتماً او را جهت معاینه به پزشك معرفی نمایید.
در صورتیكه با كودكی زیر شش سال در یك منزل زندگی می كنید ، او را به مسئولین بهداشتی معرفی نمایید تا تحت درمان دارویی پیشگیری از ابتلاء به سل قرار گیرد.

منبع:علائم سل چیست؟

علائم سل چیست؟

علائم عفونت مثانه چیست؟

علائم عفونت مثانه چیست؟

چه چیز باعث عفونت مثانه می‌شود؟

باکتری‌ای که وارد پیشاب‌راه شده و از آنجا به درون مثانه می‌رود، علت عفونت‌ مثانه است. بدن به‌طور طبیعی حین ادرار باکتری‌ها را دفع می‌کند. مردان به‌خاطر وجود غده‌ی پروستات در برابر این نوع عفونت مقاومت بیشتری دارند؛ غده‌ی پروستات هورمون‌هایی تولید می‌کند که در برابر باکتری‌ها مانند سپر عمل می‌کنند. با این حال گاهی باکتری‌ها به دیواره‌های مثانه می‌رسند و به‌سرعت تکثیر می‌شوند؛ این امر توانایی بدن را برای از بین بردن آنها کم می‌کند و به عفونت مثانه منجر می‌شود.

طبق گزارش مؤسسه‌ی ملی دیابت و بیماری‌های کلیوی، اکثر عفونت‌های مثانه ناشی از باکتری اشریشیاکلی (Escherichia coli) است. این نوع باکتری به‌طور طبیعی در روده‌‌ی بزرگ وجود دارد. اگر باکتری‌های زیادی در بدن وجود داشته باشد یا این باکتری‌ها از طریق ادرار از بدن دفع نشوند عفونت ایجاد خواهد شد.

از میان ساير باكتری‌هایی كه باعث عفونت مثانه می‌شوند می‌توان به کلامیدیا (Chlamydia) و میکوپلاسما (Mycoplasma) اشاره کرد. برخلاف اشریشیاکلی این باکتری‌ها تنها از طریق رابطه‌ی جنسی منتقل می‌شوند و ممکن است علاوه بر مثانه بر اندام‌های تناسلی نیز تأثیر بگذارند.

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به عفونت مثانه قرار دارند؟

از میان کسانی که بیشتر در معرض ابتلا به عفونت مثانه قرار دارند می‌توان به این افراد اشاره کرد:‌

سالمندان؛
کسانی که به‌اندازه‌ی کافی تحرک ندارند؛
کسانی که مایعات کافی نمی‌نوشند؛
کسانی که سابقه‌ی جراحی دستگاه و مجاری ادراری داشته‌اند؛
کسانی که گرفتگی مجاری ادرار داشته‌اند؛
کسانی که مجاری ادرار آنها به‌طور مادرزادی یا در اثر حادثه در حالت نرمال قرار ندارد؛
کسانی که به‌علت انسداد مثانه یا مجرای ادرار به‌سختی ادرار می‌کنند؛
کسانی که پیشاب‌راه‌شان باریک است؛
مردانی که پروستات‌شان بزرگ شده است؛
زنان حامله؛
مبتلایان به دیابت؛
کسانی که بی‌اختیاری مدفوع دارند.
در مجموع زنان بیشتر از مردان در معرض ابتلا به عفونت مثانه قرار دارند، ولی مردان نیز کاملا در برابر این عفونت مقاوم نیستند. مؤسسه‌ی ملی دیابت و بیماری‌های کلیوی و گوارشی ایالات متحده‌ی آمریکا (NIDDK) می‌گوید علائم عفونت‌های مثانه در مردان پس از ابتلا به اولین عفونت مجدد عود می‌کند؛ به این علت که باکتری‌ها می‌توانند پس از ورود به بافت‌های غده‌ی پروستات در آنجا پنهان شوند.

علائم عفونت مثانه چیست؟

علائم عفونت مثانه بسته به شدت آن متغیر است. چنانچه شما به عفونت مثانه مبتلا شده باشید بلافاصله حین ادرار متوجه می‌شوید. وقتی عفونت پیشرفت کند، درد هم به آن اضافه خواهد شد.

برخی از رایج‌ترین علائم عفونت مثانه عبارتند از:

ادرار خونی یا کدر؛
تکرر ادرار (ادرار کردن بیش از حد معمول)؛
ادرار بدبو؛
درد یا سوزش هنگام ادرار؛
احساس نیاز مداوم به دفع ادرار؛
احساس فشار یا درد در ناحیه‌ی تحتانی شکم یا کمر.
عفونت‌های مثانه ممکن است به کمردرد هم منجر بشوند که با درد کلیه‌ها در ارتباط است. برخلاف کمردرد عضلانی این نوع کمردرد ممکن است در هر دو طرف کمر یا میانه‌ی آن احساس شود. چنین علائمی به این معنی است که عفونت مثانه به کلیه‌‌ها سرایت کرده است. عفونت کلیوی ممکن است باعث تب خفیف هم بشود.

عفونت مثانه چطور تشخیص داده می‌شود؟
پزشک با تحلیل نتیجه‌ی آزمایش ادرار شما، عفونت مثانه را تشخیص می‌دهد. او نمونه‌‌ی ادرار شما را آزمایش می‌کند تا متوجه شود که آیا موارد زیر در ادرارتان وجود دارد یا خیر:

گلبول‌های سفید؛
گلبول‌های قرمز؛
نیتریت؛
باکتری؛
سایر مواد شیمیایی‌ای که در صورت وجود عفونت در مثانه در ادرار مشاهده می‌شود.
پزشک همچنین کشت ادرار هم انجام می‌دهد تا نوع باکتری موجود در ادرار را تشخیص بدهد. وقتی نوع باکتری مشخص شد، آزمایش ادرار جهت حساسیت به آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود تا پزشک بداند که چه نوع آنتی‌بیوتیکی برای درمان عفونت شما مؤثرتر است.

درمان عفونت مثانه چگونه است؟

عفونت‌ مثانه با داروهایی که برای از بین بردن باکتری و تسکین درد و سوزش تجویز می‌شوند، درمان می‌شود. درمان‌های خانگی نیز می‌توانند به تسکین درد و برطرف کردن علائم عفونت کمک کنند.

داروها
آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برای از بین بردن باکتری‌هایی که موجب عفونت مثانه شده‌اند، تجویز می‌شوند. اگر هنگام ادرار درد و سوزش دارید، پزشک‌تان دارویی‌هایی را نیز برای تسکین این علائم تجویز خواهد کرد. رایج‌ترین دارو برای تسکین درد و سوزش مرتبط با عفونت مثانه فنازوپیریدین (‌phenazopyridine) است.

درمان‌های خانگی
مصرف انواع مایعات به دفع باکتری از مثانه کمک می‌کند، اما بهترین این مایعات آب است. ممکن است پزشک‌تان به شما توصیه کند ویتامین C هم مصرف کنید. یکی از فواید نوشیدن مایعات این است که مانع چسبیدن باکتری به دیواره‌های مثانه می‌شود.

آیا می‌توان از عفونت مثانه پیشگیری کرد؟

پاسخ این سؤال قطعا مثبت است. برخی تغییرات در سبک زندگی احتمال ابتلا به عفونت مثانه را کاهش می‌دهد. اگر زیاد به عفونت مثانه مبتلا می‌شوید پزشک شما ممکن است درمان پروفیلاکتیک (prophylactic) را توصیه کند. در این درمان از آنتی‌بیوتیک‌هایی با دُز پایین برای پیشگیری یا کنترل عفونت‌های مثانه استفاده می‌شود.

تغییرات در سبک زندگی
در زیر به تغییراتی در سبک زندگی اشاره می‌کنیم که احتمال بروز عفونت‌ مثانه را کاهش می‌دهد یا حتی از بین می‌برد:

روزانه بین ۶ تا ۱۰ لیوان آب بنوشید. اما اگر به نارسایی کلیه مبتلا هستید در مورد میزان مصرف مایعات با پزشک خود مشورت کنید؛
ادرار خود را نگه ندارید و به‌محض احساس نیاز به دفع ادرار، ادرار کنید؛
چنانچه خانم هستید، پس از دفع ادرار، دستگاه تناسلی خود را کاملا تمیز کنید؛
از ژل‌ها، اسپری‌ها یا پودرهای تمیزکننده‌ی دستگاه تناسلی استفاده نکنید؛
در هنگام حمام کردن از وان استفاده نکنید در عوض زیر دوش آب بایستید؛
از لباس‌زیرهای نخی و گشاد استفاده کنید؛
لباس‌ زیر خود را هرروز عوض کنید؛
به‌جای تامپون از نوار بهداشتی استفاده کنید؛
برای جلوگیری از بارداری، از مواد اسپرم‌کش یا کاندوم‌های زنانه استفاده نکنید؛
از کاندوم‌های فاقد اسپرم‌کش استفاده کنید؛
قبل و بعد از رابطه‌ی جنسی ادرار کنید.

درمان پیشگیرانه با آنتی‌بیوتیک

چنانچه خانم هستید و مکرر عفونت‌های مثانه را تجربه می‌کنید ممکن است پزشک‌تان برای پیشگیری از ابتلا به عفونت، مصرف روزانه‌ی آنتی‌بیوتیک را برای‌تان تجویز کند.

چشم‌انداز بلندمدت
اکثر عفونت‌های مثانه ظرف ۴۸ ساعت بعد از مصرف آنتی‌بیوتیک از بین می‌روند، اما گاهی هم ممکن است عفونت به‌علت مقاومت باکتری‌ها در برابر آنتی‌بیوتیک یا سایر مشکلات سلامتی به کلیه‌ها سرایت کند.

عفونت‌های مثانه‌ی مزمن به ترکیبی از درمان‌ها و اقدامات پیشگیرانه نیاز دارند. در برخی موارد حاد، حتی ممکن است مصرف روزانه‌ی آنتی‌بیوتیک در بلندمدت الزامی باشد. پیشگیری از عفونت مثانه احتمال ابتلا به آن و نیز درد ناشی از آن را کاهش می‌دهد. هرچه زودتر درمان را شروع کنید، احتمال اینکه عفونت به سایر نقاط بدن‌تان گسترش بیابد کمتر خواهد بود.

حالا که با عفونت مثانه و علائم آن آشنا شدید، بد نیست با ۷ مورد از بهترین درمان‌های عفونت مثانه نیز آشنا شوید:

علائم عفونت مثانه چیست؟

آب زیاد بنوشید

چرا؟ برای اینکه باکتری را از بدن‌تان دفع می‌کند و کمک می‌کند تا عفونت هرچه سریع‌تر دفع شود. به علاوه ادرارتان رقیق‌تر می‌شود و به این‌ ترتیب هنگام دفع ادرار درد کمتری را تجربه خواهید کرد. همان‌طور که می‌دانید ادرار از اسیدها و فراورده‌های دفع‌شده‌ی بدن تشکیل شده است. ادرار غلیظ و تیره اسیدی‌تر است و وقتی به عفونت مثانه مبتلا باشید دفع آن دردناک خواهد بود. ادرار رقیق کمرنگ‌تر است و معمولا هنگام دفع آن سوزشی حس نخواهید کرد.

همان‌طور که قبلا هم گفتیم، روزانه بین ۶ تا ۱۰ لیوان آب بنوشید. از نوشیدنی‌های کافئین‌دار ازجمله قهوه، چای و نوشابه پرهیز کنید؛ کافئین حتی وقتی که به عفونت مثانه مبتلا نباشید می‌تواند مثانه‌تان را تحریک کند.
زیاد ادرار کنید
چرا؟ برای اینکه کمک می‌کند تا با دفع باکتری از مثانه، عفونت را از بین ببرید. نگه داشتن ادرار به باکتری‌ها فرصت می‌دهد که درون مثانه تکثیر شوند. ادرار کردن بعد از رابطه‌ی جنسی هم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. فعالیت جنسی ممکن است باکتری‌ها را وارد پیشاب‌‌راه کند. دفع ادرار بلافاصله پس از رابطه‌ی جنسی باکتری‌ها را از مجاری ادرار دفع می‌کند و مانع رسوب جرم‌ها و ایجاد عفونت می‌شود.

بنابراین مایعات زیاد بنوشید تا بتوانید بیشتر ادرار کنید و به‌محض اینکه نیاز به دفع ادرار داشتید به دست‌شویی بروید.

آتنی‌بیوتیک مصرف کنید
همان‌طور که اشاره شد آنتی‌بیوتیک باکتری‌هایی را که به عفونت مثانه منجر می‌شوند، می‌کشد. عفونت خفیف مثانه در برخی موارد به‌خودی خود بهبود می‌یابد. عفونت خفیف ممکن است یکی دو روز علائمی داشته باشد اما با نوشیدن مایعات و دفع مرتب ادرار از بین می‌رود؛ بنابراین همیشه هم به آنتی‌بیوتیک نیاز نیست اما اگر عفونت طولانی یا حاد شد حتما باید آنتی‌بیوتیک استفاده کنید.

چنانچه علائم عفونت بیش از ۳ روز طول کشید یا بدتر شد با پزشک‌تان تماس بگیرید چون ممکن است برای درمان به آنتی‌بیوتیک نیاز داشته باشید. طول درمان بسته به دارویی که پزشک تجویز می‌کند متغیر است. خیلی مهم است که دارو را به همان مدتی که پزشک تجویز کرده است مصرف کنید. حتی اگر احساس کردید بهتر شده‌اید دوره‌ی درمان را کامل کنید. مصرف کامل دارو به شما اطمینان می‌دهد که باکتری کاملا از بدن‌تان دفع شده است.

مسکّن‌‌ مصرف کنید
عفونت‌های شدید مثانه هنگام دفع ادرار در قسمت تحتانی شکم درد ایجاد می‌کنند. آنتی‌بیوتیک به تسکین این درد کمک می‌کند اما همان‌طور که گفتیم یکی دو روز طول می‌کشد. استفاده از مسکّن هرگونه دردی را که هنگام دفع ادرار در ناحیه‌ی کمر یا شکم احساس می‌کنید، از بین می‌برد.

از پزشک خود بپرسید که آیا مصرف قرص‌های مسکّن برای‌تان ضرر دارد یا خیر. اگر نه تا زمانی‌ که آنتی‌بیوتیک اثر کند می‌توانید با مصرف استامینوفون یا ایبوپروفن دردتان را تسکین بدهید.

از کیسه‌ی آب‌گرم استفاده کنید
با قرار دادن کیسه‌ی آب‌گرم یا تشک گرم‌کننده‌ی برقی روی شکم یا کمر می‌توانید درد ناشی از عفونت مثانه را کاهش بدهید. اگر به کیسه‌ی آب‌گرم یا تشک گرم‌کننده‌ی برقی دسترسی نداشتید، می‌توانید حوله‌‌ی کوچکی را در آب گرم قرار بدهید و سپس آن را روی مثانه یا شکم خود بگذارید.

لباس مناسب بپوشید
باکتری‌ها در محیط‌های خیس و مرطوب رشدونمو می‌کنند. شلوار جین تنگ یا سایر لباس‌های تنگ و چسبان، رطوبت را در آلت تناسلی‌ نگه می‌دارند و محیط مناسبی برای رشد باکتری فراهم می‌کنند. پوشیدن لباس‌های گشاد و غیررسمی باعث می‌شود پوست‌تان نفس بکشد و باکتری‌ها از مجاری ادرارتان دور شوند.

بنابراین توصیه می‌کنیم از شلوارها یا دامن‌های گشاد و لباس‌ زیر نخی استفاده کنید تا هوا در جریان باشد و رشد باکتری کاهش بیابد. چنانچه با هیچ‌یک از این راهکارها عفونت مثانه‌تان بهبود پیدا نکرد حتما نزد یک متخصص مجاری ادرار بروید.

اکثر عفونت‌های مثانه حتی عفونت‌های مکرر آن‌قدر جدی نیستند که بر سلامت کلی شما تأثیر سوء بگذارند. این روزها محققان در تلاشند برای جلوگیری از عفونت مثانه واکسن بسازند. تا آن زمان، دارو و درمان‌های خانگی را از یاد نبرید.

منبع:علائم عفونت مثانه چیست؟

علائم عفونت مثانه چیست؟

علائم سرطان خون در زنان چیست؟

علائم سرطان خون در زنان چیست؟

سرطان خون علائم ظریف و غافلگیر کننده ای در سراسر بدن ایجاد می کند که نیاز به بررسی جدی دارد. اگر فرد به نوع حاد این بیماری مبتلا باشد ممکن است بیماری او با سرعت زیاد گسترش پیدا کند و اگر مبتلا به نوع مزمن آن باشد، در طول زمان و به آرامی بیماری پیشرفت کرده و بدتر می شود. اگر شما متوجه این علائم ظریف سرطان خون شدید، به سرعت آن را با پزشک در میان بگذارید.

خستگی و ضعف

خستگی و ضعف شایع ترین علامت انواع سرطان خون است. این علائم به دنبال آنمی (کمبود گلبول های قرمز خون) ایجاد می شوند و ترکیبی از خستگی های جسمی را به وجود می آورند. در هر دو شرایط حاد و مزمن، فرد ممکن است طیف وسیعی از خستگی کم تا ضعف شدید را تجربه کند. اما در تمام موارد، به مرور زمان علائم تشدید خواهند شد.

تنگی نفس

در فرد مبتلا، خستگی و ضعف روز به روز بیشتر می شود و حتی ممکن است فرد تنگی نفس را نیز تجربه کند که نتیجه ی کم خونی و یا در

علائم سرطان چشم چیست؟

سرطان چشم چیست و چه علائمی دارد ؟

علائم سرطان چشم چیست؟

سرطان چشم و علائم آن

سرطان چشم که امروزه بسیار شایع شده است ، نگرانی های بسیاری را برای مراجعین و بیماران ایجاد نموده است . بسیاری از افراد برای داشتن چشم های سالم و بینا مراجعات بسیاری به متخصصین خواهند داشت . گفتنی است که چکاپ مرتب از چشم ها توسط متخصص چشم یکی از اموری است که باید در زمره ی فعالیت های خود قرار دهید.

فشارهای چشمی معمولا اولین علائم ابتلای فرد به بیماریهای چشمی است ، فرد با احساس فشار و درد شدید در ناحیه چشم باید نگران چنین مساله ای باشد ، دقت به تغییرات دید و البته سر درد های مزمن نیز می تواند شما را از این سرطان مطلع سازد. احساس فشار روی کره چشم و آسیب های زیاد در دید یکی از مهم ترین علائمی است که باید در صورت مشاهده ی آن به پزشک مراجعه نمایید . باید دقت داشته باشید که بسیاری از سرطان های چشمی با علائم ساده بروز می نمایند.

تومورهای سطح چشم به صورت توده‌های بزرگ با تغییر رنگ لایه‌های پوشاننده چشم بروز می نمایند ، بنابراین با کم رنگ شدن کره ی چشم و بیرون زدگی آن حتما به یک پزشک برای تشخیص بیماری مراجعه کنید . این بیماری که مختص سن خاصی نیست در کودکان و بزرگسالان رخ خواهد داد و البته این سرطان نیز مانند سایر سرطان ها خوش خیم و یا بد خیم خواهد بود.

علائم تومورهای چشم

علائم تومورهای چشمی شامل بیرون‌زدگی کره چشم، درد، کاهش بینایی، دوبینی، قرمزی، تورم پلک یا توده قابل مشاهده است.

تشخیص سرطان چشم چگونه خواهد بود ؟

با مشاهده تاری دید، فشار های چشمی ، و البته تغییر رنگ چشم ها باید به پزشک مراجعه نمایید ، با مراجعه به متخصص چشم پزشک نوع بیماری چشمی شما تشخیص داده خواهد شد .توجه به علائمی مانند وضع دید، شرایط کلی سلامت و عملکرد چشم و بافت‌های اطراف آن برای تشخیص وجود یا عدم وجود سرطان بسیار مهم می باشد .یکی از شایع ترین بیماری ها در زمینه ی چشم ملانومای چشمی است که می تواند آسیب های جدی به چشم و دید وارد نماید.

ملانومای چشمی چیست؟

ملانومای چشمی در بزرگسالان بسیار شایع است، ملانوما نوعی اختلال است که در سلول‌های پوستی تولیدکننده ملانوم ایجاد می‌شود. این سرطان با کمک انکولوژیست تشخیص داده خواهد شد و درمان های لازم در مراحل اولیه انجام خواهد شد.

منبع:علائم سرطان چشم چیست؟

علائم سرطان چشم چیست؟

علائم پوکی استخوان در زنان

علامت پوکی استخوان چیست؟

علائم پوکی استخوان در زنان

اهمیت پوکی استخوان در این است که اغلب تا زمان شکستگی استخوانی علامتی ندارد. ستون فقرات، استخوان ران، لگن، مچ دست و انتهای ساعد به ترتیب شایع‌ترین محل‌هایی هستند که در اثر پوکی استخوان دچار شکستگی می‌شوند. بسیاری از شکستگی‌های ستون فقرات فقط با درد شدید پشت همراه هستند و علامت دیگری ندارند. انحراف ستون مهره‌ها در اثر جوش خوردن خودبخودی آن‌ها می‌تواند از علایم این بیماری باشد.

پوکی استخوان، بیماری خاموشی است

این بیماری بزرگ‌ترین دغدغه خانم‌ها برای روز‌های میانسالی است. مشکلی که دیر یا زود سراغ همه ما را خواهد گرفت؛ بنابراین خود را آماده مقابله کنید.

پوکی استخوان «بیماری خاموش» نامیده می‌شود، زیرا علائم بالینی نداشته و در صورت پیشگیری و درمان نکردن پیشرفت می‌کند و اولین بار خود را با عوارض جانبی که همان شکستگی استخوان و حتی گاهی مرگ است نشان می‌دهد. در حالی که این بیماری ناتوان‌کننده، در مراحل اولیه قابل تشخیص، پیشگیری و درمان است.

پوکی استخوان بیماری‌ای است که با کاهش توده استخوانی و تغییر ساختمان میکروسکوپی استخوان، منجر به افزایش شکستگی استخوان و افزایش ریسک شکستگی (نه لزوما بروز شکستگی) می‌شود.

خانم‌ها بیشتر در خطر هستند

در سنین بالای ۵، ۰ سال ریسک شکستگی‌های شایع از پوکی استخوان در استخوان بالای پا، مهره‌های کمر و انتهای استخوان ساعد افزایش پیدا می‌کند که در خانم‌ها ۴، ۰ درصد و در آقایان ۱، ۲ درصد است.

مطالعات اولیه واحد استئوپروز مرکز تحقیقات روماتولوژی دانشگاه تهران نشان می‌دهد که متأسفانه دانسیته استخوان (تراکم استخوان) در ایرانیان نسبت به استاندارد‌های بین‌المللی کمتر است.

به‌طوری که در خانم‌ها این دانسیته در ستون فقرات ۵/۶ درصد و استخوان بالای پا ۴/۵ درصد پایین‌تر است و در آقایان این کاهش در ستون مهره‌ها به طور متوسط ۸/۱، ۳ درصد و در استخوان بالای پا ۶/۴ درصد است.

پوکی استخوان چگونه منجر به شکستگی می‌شود؟

حدود ۵ درصد زمین خوردگی‌ها منجر به شکستگی می‌شوند. مسلما استخوان‌هایی که استحکام کافی برای حفظ تعادل بدن را نداشته باشند، براحتی متعاقب نیرو‌های جزیی مثل زمین خوردن و یا سقوط از پله دچار شکستگی می‌شوند. به همین دلیل شایع‌ترین علت شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان، سقوط و زمین خوردن است. عواملی مانند موانع محیطی، نور کم، اختلال بینایی، فراموشی، استفاده از دارو‌های خواب‌آور در افزایش احتمال سقوط و شکستگی نقش دارند.

سیکل‌های قاعدگی را کنترل کنید

در میان هورمون‌های زنانه استروژن عاملی است که باعث تحریک و جذب کلسیم از روده‌ها می‌شود و پروژسترون مانع از اثر ترکیبات کورتون‌دار بر بدن می‌شود و ترکیب استخوان‌سازی را بیشتر می‌کند.

توده استخوانی در خانم‌ها به وضعیت سیکل‌های قاعدگی بستگی دارد. شروع زودرس قاعدگی باعث افزایش توده استخوانی و تاخیر آن موجب کاهش توده استخوانی می‌شود.

قاعدگی نامنظم کاهش توده استخوانی را به دنبال دارد پس کنترل سیکل‌های قاعدگی مرتب از ضروریات است.

چه عواملی ایجاد کننده پوکی استخوان هستند؟

– سن: با بالا رفتن سن، تراکم استخوان در هر دو جنس به تدریج کاهش می‌یابد؛ به طوری که از حدود ۴۰ سالگی نیم تا یک درصد در سال کاهش می‌یابد.

– جنس: پوکی استخوان در زنان به دلیل کم بودن توده استخوان و پدیده یائسگی شایع‌تر است. زنان در هر سنی ۴ تا ۵ برابر مردان دچار شکستگی استخوان می‌شوند.

– یائسگی و کاهش هورمون‌های جنسی: هورمون‌های جنسی نقش مهمی در استحکام استخوان‌ها دارند. بنابراین هر عاملی از جمله یائسگی که باعث کم شدن این هورمون‌ها شود پوکی استخوان را تسریع می‌کند.

– سابقه فامیلی: در صورت سابقه شکستگی در بستگان نزدیک (پدر، مادر، خواهر و برادر)، احتمال ابتلا به شکستگی تا دو برابر افزایش می‌یابد.

– نژاد و عوامل ارثی: نژاد آسیایی و افرادی که پوست و موی روشن دارند بیشتر در معرض پوکی استخوان هستند.

– جثه بدنی: استخوان بندی ظریف و جثه کوچک‌تر موجب افزایش احتمال پوکی استخوان می‌شود.

– بیماری‌های همراه: برخی بیماری‌ها مانند بیماری‌های مزمن کبد و کلیه، دیابت نوع ۱، افزایش هورمون تیروئید و پاراتیروئید، اختلالات هورمون‌های جنسی، اسهال مزمن و اختلالات سوء جذب، بی‌اشت‌هایی عصبی، پیوند اعضا و برخی سرطان‌ها باعث افزایش احتمال ابتلا به پوکی استخوان می‌شوند.

– مصرف داروها: مصرف طولانی مدت دارو‌های حاوی کورتون، دارو‌های ضد صرع و دارو‌هایی که برای درمان بیماری‌های تیروئید مصرف می‌شوند؛ موجب بروز پوکی استخوان می‌شود. این دسته دارو‌ها حتما باید با تجویز پزشک و در صورت نیاز با مکمل‌های دارویی مانند کلسیم و ویتامین «د» مصرف شوند.

– مصرف دخانیات و الکل: مصرف دخانیات شامل سیگار، قلیان، پیپ و چپق موجب اختلال در جذب کلسیم و ساخت استخوان، یائسگی زودرس، کاهش وزن و تخریب هورمون‌های جنسی می‌شود که به تسریع پوکی استخوان می‌انجامد. مصرف الکل نیز با کم کردن فعالیت سلول‌های سازنده استخوان موجب پوکی استخوان می‌شود.

علائم گرفتگی رگ قلب

چگونگی پیشگیری از پوکی استخوان

– قرار گرفتن در معرض نور مستقیم آفتاب به دریافت ویتامین «د» کمک می‌کند.

– از منابع کلسیم و ویتامین «د» به اندازه کافی در رژیم غذایی خود استفاده کنید.

– از مصرف دخانیات به هر شکل (سیگار و قلیان) خودداری کنید.

– ورزش مستمر و مناسب را در برنامه زندگی خود بگنجانید.

– غلات، لبنیات، حبوبات، سبزی، ماهی و میوه را در رژیم غذایی خود بگنجانید. مصرف روزانه ۳ لیوان شیر یا ماست کم چرب (یا دو قطعه پنیر بجای هر لیوان شیر) می‌تواند کلسیم مورد نیاز روزانه بدن را تامین کرده به سلامت استخوان‌ها کمک می‌کند.

– از مصرف نوشابه یا قهوه خودداری کرده و دوغ کم نمک را جایگزین آن کنید. روزانه ۸-۶ لیوان آب بنوشید.

– ماهی‌ها، جگر و تخم مرغ منابع غذایی حاوی ویتامین «د» هستند. از آن‌ها در برنامه هفتگی غذایی خود استفاده کنید.

اگر قادر به انجام انواع ورزش‌ها نیستید حداقل سه بار در هفته به مدت ۳۰-۲۰ دقیقه پیاده روی کنید. پیاده روی بهترین جایگزین برای انواع ورزش‌ها جهت جلوگیری از پوکی استخوان است.

منبع:علائم پوکی استخوان در زنان

علائم پوکی استخوان در زنان

علائم گرفتگی رگ قلب

علتها و علایم گرفتگی رگ های قلب

علائم گرفتگی رگ قلب

گرفتگی رگ

بیماری سرخرگ های قلب(آترواسکلروز سرخرگ های قلب عبارت است از تصلب و باریک شدن فضای داخل سرخرگهای قلب.

قلب ۳ سرخرگ اصلی دارد. زمانی که هر کدام یا همگی تنگ شوند، آنها دیگر نمیتوانند اکسیژن کافی به سلولهای قلب برسانند. این بیماری مردان و زنان بالای ۴۰ سال را متأثر میسازد، اما پیش از یائسگی در زنان کمتر شایع است.

علایم شایع

مراحل اولیه: ـ اغلب بدون علامت است.
مراحل بعدی: ـ آنژین صدری (احساس سوزش، فشردگی، سنگینی، یا گرفتگی در قفسه سینه که ممکن است به بازوی چپ، گردن، فک، یا کتف گسترش پیدا کند).
علل بیماری
سیگار کشیدن
بالا بودن فشارخون
سابقه خانوادگی بیماری سرخرگهای قلب، دیابت، فشار خون بالا، یا آترواسکلروز
تغذیه نامناسب، خصوصاً وجود چربی زیاد در رژیم غذایی
سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی
ورزش نکردن
شخصیت تهاجمی یا ناشکیبا
اضافه وزن
استفاده مداوم از روغنهای نباتی مایع و جامد که چربیهای مضر در بدن تولید کرده و باعث گرفتگی رگها میشوند.
مصرف نکردن روغنهای طبیعی مانند روغن گاوی، روغن زیتون و مواد طبیعی استفاده از شیرینیجات، خوراکیها و مواد غیر طبیعی مانند پیتزا، شیرینی، شکلات و …
افزایش کلسترول یا LDL (لیپوپروتیئن با چگالی کم ـ کلسترول بد) و یا کاهش HDL (لیپوپروتئین با چگالی زیاد ـ کلسترول خوب) در خون

عوارض احتمالی انفارکتوس قلب (مرگ سلولهای عضله قلب در اثر نرسیدن خون به حد کافی) که زندگی را در معرض تهدید قرار میدهد.

فعالیت یک برنامه ورزشی روزانه و در حد متوسط داشته باشید. از فعالیتهای جنسی مستمر و پشت سز هم پرهیز کنید.
رژیم غذایی دارای چربی کم (اما با روغنهای طبیعی)

منبع:علائم گرفتگی رگ قلب

علائم گرفتگی رگ قلب

علائم نارسایی کلیه چیست؟

علائم نارسایی کلیه چیست؟

چه عواملی باعث نارسایی کلیه می شوند؟

افرادی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به نارسایی کلیه قرار دارند، معمولا یک یا چند نمونه از علل زیر را دارند:

کاهش جریان خون در کلیه ها
کاهش ناگهانی جریان خون به کلیه ها می تواند نارسایی کلیه را تحریک کند. برخی از بیماری ها و شرایطی که باعث از دست دادن جریان خون ورودی به کلیه ها می شوند عبارتند از:

حمله قلبی
بیماری قلبی
زخم شدن کبد یا تجزیه کبد
کم شدن آب بدن
سوختگی شدید
واکنش های آلرژیک
عفونت شدید، مانند سپسیس
داروهای فشار خون و ضد التهاب نیز می توانند جریان خون به کلیه را محدود کنند.

مشکلات رفع ادرار
هنگامی که بدن شما نتواند مواد زائد را به درستی از ادرار خارج کند، مواد سمی زیادی در کلیه ها تجمع پیدا می کند. برخی از انواع سرطان ها می توانند معابر عبور ادرار را مسدود کرده و موجب ایجاد چنین حالتی شوند. این سرطان ها عبارتند از:

سرطان پروستات (رایج ترین نوع سرطان در مردان)
سرطان روده بزرگ
سرطان دهانه رحم
سرطان مثانه
شرایط دیگری نیز وجود دارند که می توانند در خروج ادرار دخالت کرده و احتمالا به نارسایی کلیه منجر شوند. این شرایط عبارتند از:

سنگ کلیه
بزرگ شدن پروستات
لخته شدن خون در دستگاه ادراری
آسیب به اعصابی که مثانه را کنترل می کنند
سایر علل
برخی از بیماری ها و شرایط ممکن است به نارسایی کلیه منجر شوند. این بیماری ها عبارتند از:

لخته شدن خون در داخل یا اطراف کلیه ها
عفونت
تجمع بیش از حد سموم ناشی از فلزات سنگین در کلیه
مصرف مواد مخدر و الکل
واسکولیت که به معنی التهاب رگ های خونی است.
لوپوس که یک بیماری خود ایمنی است و می تواند در بسیاری از ارگان های بدن باعث ایجاد التهاب شود.
گلومرولونفریت که به معنی التهاب عروق خونی کوچک در کلیه است.
سندرم همولیتیک اورمیک، که در آن گلبول های قرمز بر اثر ایجاد یک عفونت باکتریایی که معمولا در روده است، تجزیه می شوند.
سرطان سلول های پلاسما در مغز استخوان
اسکلرودرمی، که یک بیماری خود ایمنی است که بر روی پوست تاثیر می گذارد.
پورپورای ترومبوتیک ترومبوسیتوپنیک، اختلالی است که باعث لخته شدن خون در عروق کوچک می شود.
داروهای شیمی درمانی، که داروها مربوط به درمان سرطان و برخی از بیماری های خود ایمنی هستند.
رنگ های استفاده شده در برخی از آزمایشات تصویربرداری
آنتی بیوتیک های خاص

انواع نارسایی کلیه

پنج نوع مختلف از نارسایی کلیه به شرح زیر وجود دارد:

نارسایی حاد کلیه پیش کلیوی
نرسیدن خون کافی به کلیه ها می تواند نارسایی حاد کلیه پیش کلیوی ایجاد کند. در این حالت کلیه ها نمی توانند به اندازه کافی سموم را از خون فیلتر کنند. این نوع از نارسایی کلیه معمولا قابل درمان نیست و به علت کاهش جریان خون ایجاد می شود.

نارسایی کلیه حاد درونی
نارسایی کلیه ذاتی حاد نیز به این نوع نارسایی کلیه گفته می شود. این حالت می تواند با ضربه مستقیم به کلیه ها، مانند تاثیر فیزیکی و یا یک تصادف ایجاد شود. علل دیگر ایجاد این اختلال شامل ورود بیش از حد سم و ایسکمی است که از فقدان اکسیژن به کلیه ها ناشی می شود. ایسکمی ممکن است توسط موارد زیر ایجاد شود:

خونریزی شدید
شوکه شدن
انسداد رگ های خون کلیوی
گلومرولونفریت
نارسایی مزمن کلیه پیش کلیوی
هنگامی که خون کافی برای مدت زمان طولانی وارد کلیه نشود، کلیه شروع به کوچک شدن کرده و توانایی خود را برای انجام وظایفش از دست می دهد.

نارسایی کلیه مزمن درونی
این اتفاق زمانی می افتد که آسیب بلند مدت به کلیه به علت بیماری کلیوی درونی، وارد شده باشد. بیماری های کلیوی درونی معمولا توسط یک آسیب مستقیم به کلیه ها، مانند خونریزی شدید یا فقدان اکسیژن ایجاد می شود.

نارسایی مزمن کلیه
انسداد طولانی مدت دستگاه ادراری که مانع ادرار کردن می شود، باعث ایجاد فشار و نهایتا آسیب به کلیه ها می شود.

نشانه های نارسایی کلیه چیست؟

علائم مختلفی می تواند نشانه ای از نارسایی کلیه باشد. گاهی اوقات هم هیچ علامتی وجود ندارد. اما معمولا کسی که نارسایی کلیه دارد چند نشانه بیماری را مشاهده می کند. علائم شایع عبارتند از:

کاهش مقدار ادرار
تورم مچ و ساق پا، احتباس مایعات ناشی از کاهش توانایی کلیه های برای از بین بردن ضایعات بدن
تنگی نفس غیر قابل توضیح
خواب آلودگی بیش از حد و یا خستگی
تهوع مداوم
گیجی
درد یا فشار در قفسه سینه
تشنج
کما

چگونه نارسایی کلیه تشخیص داده می شود؟

آزمایشات مختلفی می تواند برای تشخیص نارسایی کلیه استفاده شود. این آزمایشات عبارتند از:

آزمایش ادرار
یک نمونه ادرار می تواند برای تشخیص هر گونه اختلال، از جمله پروتئین غیر طبیعی و یا قند داخل ادرار استفاده شود. پزشک ممکن است آزمایش رسوب ادراری، که مقدار سلول های قرمز و سفید خون را اندازه گیری می کند، برای وجود باکتری زیاد در ادرار را توصیه کند.

اندازه گیری حجم ادرار
اندازه گیری خروجی ادرار یکی از ساده ترین تست ها برای کمک به تشخیص نارسایی کلیه است. به عنوان مثال، خروجی ادرار کم ممکن است که بیماری کلیوی را به دلیل انسداد پیشابراه، که می تواند توسط بیماری های متعدد یا جراحات ایجاد شود، نشان دهد.

نمونه خون
نمونه خون برای اندازه گیری موادی مانند نیتروژن اوره خون (BUN) و کراتینین (CR) است که توسط کلیه ها فیلتر شده است. افزایش سریع این مواد می تواند نارسایی حاد کلیه را نشان دهد.

تصویربرداری
تست هایی از قبیل سونوگرافی، MRI، و سی تی اسکن تصاویری از کلیه و دستگاه ادراری فراهم می کند. این تصاویر اجازه می دهند تا پزشک انسداد یا ناهنجاری در کلیه را تشخیص دهد.

نمونه برداری از بافت کلیه
نمونه های بافتی برای یافتن ذخایر غیر طبیعی، زخم و یا ارگانیسم های عفونی مورد استفاده قرار می گیرد. برای جمع آوری نمونه بافت، بیوپسی کلیه استفاده می شود. بیوپسی یک روش ساده است و نیاز به بیهوشی ندارد. با بی حسی موضعی، و سوزن بیوپسی که وارد پوست شده نمونه از بافت کلیه برداشته می شود.

علائم نارسایی کلیه چیست؟

درمان نارسایی کلیه
چند درمان مختلف برای نارسایی کلیه وجود دارد. اما نوع درمان مورد نیاز بستگی به علت نارسایی کلیه، متفاوت خواهد بود. پزشک با توجه به علت بیماری، بهترین گزینه درمان، که ممکن است شامل موارد زیر باشد را به شما توصیه می کند:

دیالیز
فیلتر و تصفیه خون با استفاده از دستگاه را دیالیز می گویند. این دستگاه دقیقا وظیفه کلیه را انجام می دهد. بسته به نوع دیالیز، شما ممکن است متصل به یک دستگاه بزرگ شده و یا با یک کیسه سوند قابل حمل دیالیز شوید. رژیم غذایی کم نمک و کم پتاسیم اغلب همراه با دیالیز تجویز می شود.

پیوند کلیه
گزینه درمانی دیگر پیوند کلیه است، اما معمولا یک زمان طولانی برای دریافت کلیه سازگار با بدن در انتظار بیمار است. با پیوند کلیه، دیگر دیالیز مورد نیاز نیست. اما معایب استفاده از پیوند این است که بیمار باید پس از عمل جراحی از داروهای سرکوب گر سیستم ایمنی بدن استفاده کند. این داروها دارای عوارض جانبی هستند، که برخی از آنها جدی است. گاهی نیز عمل پیوند پس می زند.

پیشگیری از ناراسایی کلیه

جهت پیشگیری از این بیماری باید موارد زیر را رعایت کنید.

بدون نسخه پزشک دارو مصرف نکنید.
مصرف دوز زیاد از دارو ها، حتی داروهای معمول مانند آسپیرین، می تواند سم زیادی در مدت زمان کم وارد کلیه کند.
قرار گرفتن در معرض مواد سمی و شیمیایی مانند شوینده های خانگی، تنباکو، آفت کش ها، و سایر محصولات سمی را محدود کنید.
بسیاری از بیماری های کلیوی و یا دستگاه ادراری در صورتی که کنترل نشوند، منجر به نارسایی کلیه می شوند. پس به محض ابتلا به این بیماری ها حتما به پزشک مراجعه کنید.

منبع:علائم نارسایی کلیه چیست؟

علائم نارسایی کلیه چیست؟